აშშ–ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი და ჩინეთის ლიდერი სი ძინპინი ამ კვირაში პეკინში შესახვედრად ემზადებიან. ოფიციალური დღის წესრიგი მოიცავს სავაჭრო ტარიფებს, იშვიათი მინერალების მიწოდების ჯაჭვებს, ხელოვნური ინტელექტის რეგულირებასა და გლობალური უსაფრთხოების საკითხებს, თუმცა მოლაპარაკებების მთავარი ფოკუსი, სავარაუდოდ, კვლავ ტაივანი იქნება.
ბოლო წლების განმავლობაში ტაივანის საკითხი აშშ–ჩინეთის ურთიერთობების სენსიტიურ მიმართულებად ჩამოყალიბდა. პეკინი კუნძულს საკუთარ ტერიტორიად მიიჩნევს და მის „გაერთიანებას“ ეროვნული უსაფრთხოებისა და სახელმწიფო სუვერენიტეტის ნაწილად განიხილავს. ჩინეთის ხელისუფლება ტაივანის საკითხს აშშ–ჩინეთის ურთიერთობების გამწვავების „ყველაზე დიდ რისკად“ აფასებს.
პეკინში დაგეგმილ სამიტს ტაიპეიში ყურადღებით აკვირდებიან. ტაივანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ლინ ძია–ლუნმა განაცხადა, რომ ტაივანი აშშ–სთან ურთიერთობების მდგრადობაში დარწმუნებულია, თუმცა იმედოვნებს, რომ ტრამპისა და სის შეხვედრა „სიურპრიზებს“ არ მოიტანს. მისი შეფასებით, ნებისმიერი მოულოდნელი შეთანხმება რეგიონულ უსაფრთხოებაზე პირდაპირ აისახება.
ტაიპეის შეშფოთება მხოლოდ რიტორიკას არ უკავშირდება, კერძოდ, ტაივანის უსაფრთხოების უწყებები ვარაუდობენ, რომ პეკინი შესაძლოა ეკონომიკური ბერკეტების გამოყენებით ვაშინგტონის პოზიციის შერბილებას შეეცადოს. Reuters-ის ინფორმაციით, ჩინეთმა სავაჭრო შეთანხმებები ან ეკონომიკური დათმობები შესაძლოა ტაივანის საკითხთან დააკავშიროს.
ეს შეშფოთება ნაწილობრივ თავად ტრამპის საგარეო პოლიტიკის სტილსაც უკავშირდება, რომელიც ხშირად ტრანზაქციული მიდგომით ხასიათდება.
ამავე დროს, ტაივანი მხოლოდ გეოპოლიტიკური დავის საგანი აღარ არის. კუნძული მსოფლიო ტექნოლოგიური ეკონომიკის მნიშვნელოვან ცენტრად იქცა. ტაივანური კომპანიები გლობალური ჩიპების მიწოდების ჯაჭვებში მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ და აწარმოებენ ნახევარგამტარი მოწყობილობების დიდ ნაწილს, რომლებიც სმარტფონებში, ხელოვნური ინტელექტის სისტემებში, მონაცემთა ცენტრებში, სამხედრო ტექნოლოგიებსა და თანამედროვე ინდუსტრიაში გამოიყენება.
ვაშინგტონი საჯაროდ აცხადებს, აშშ–ის პოლიტიკა ტაივანის მიმართ უცვლელი რჩება და რეგიონში სტატუს–კვოს ძალისმიერი ცვლილება მიუღებელია. პარალელურად, ჩინეთი ბოლო წლებში ტაივანზე სამხედრო და პოლიტიკურ ზეწოლას აძლიერებს, ზრდის სამხედრო წვრთნების მასშტაბს, აფართოებს საჰაერო და საზღვაო აქტივობას კუნძულის ირგვლივ და ცდილობს ტაივანის საერთაშორისო სივრცის შეზღუდვას.
ამ ფონზე, პეკინის სამიტის შედეგები შესაძლოა მნიშვნელოვანი იყოს არა მხოლოდ აშშ–ჩინეთის ურთიერთობებისთვის, არამედ მთლიანად ინდო–წყნარი ოკეანის რეგიონში ძალთა ბალანსისთვისაც. სწორედ ამიტომ ტაივანი კვლავ რჩება საკითხად, რომელიც ორ ზესახელმწიფოს შორის კონკურენციის ცენტრალურ ელემენტს წარმოადგენს.
