ინვესტიციები, ბანკები, ვალი და შრომა

ჩინური გავლენის ზრდა საქართველოს საბანკო სექტორში

კვლევის ავტორები: ანდრია საჯაია, საბა ქართველიშვილი და საბა კვიჟინაძე.

2026 წლის 16 აპრილს ჩინური კერძო კომპანიის, „ჰუალინგ ჯგუფის“ მფლობელობაში არსებულმა „ბაზისბანკმა“ ქვეყნის ერთ-ერთი უმსხვილესი ბანკის, „ლიბერთი ბანკის“ აქციების 95,99% შეიძინა. „ლიბერთი ბანკი“ წარმოადგენს სახელმწიფოს სოციალური ინფრასტრუქტურის მნიშვნელოვან ნაწილს, რადგან ქვეყნის მასშტაბით სწორედ მას გააჩნია პენსიებისა და სოციალური დახმარებების გაცემის ექსკლუზიური უფლება და შესაბამისი ინფრასტრუქტურა. ბანკი ემსახურება ასობით ათას პენსიონერს, სოციალურად დაუცველ მოქალაქესა და მაღალმთიან რეგიონებში მცხოვრებ მოსახლეობას, რის შედეგადაც მის ხელში კონცენტრირებულია საქართველოს მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილის ფინანსური და პერსონალური მონაცემები.

„ლიბერთი ბანკის“ „ბაზისბანკთან“ შერწყმის შედეგად, ჩინური კერძო კომპანიის კონტროლის ქვეშ ექცევა დაახლოებით 2 მილიონამდე საქართველოს მოქალაქის ფინანსური, ბიომეტრიული და ქცევითი ინფორმაცია. ეს საკითხი განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია იმ ფონზე, რომ ჩინეთის 2017 წლის „სახელმწიფო დაზვერვის შესახებ კანონი“ ჩინურ კომპანიებს ავალდებულებს, ითანამშრომლონ სახელმწიფო უსაფრთხოების ორგანოებთან და მოთხოვნის შემთხვევაში შესაბამის ორგანოებს გადასცენ მათ ხელთ არსებული ნებისმიერი სახის ინფორმაცია. მიუხედავად იმისა, რომ „ბაზისბანკი“ იურიდიულად კერძო ფინანსური ინსტიტუტია, ჩინეთის პოლიტიკურ სისტემაში სახელმწიფო და კერძო სექტორის გამიჯვნა ხშირად ფორმალურ ხასიათს ატარებს. 

წინამდებარე ნაშრომი მიზნად ისახავს აღწეროს და გააანალიზოს, რა საფრთხეებს ქმნის საქართველოს ყველაზე მოწყვლადი მოსახლეობის ფინანსური და პერსონალური მონაცემების კონცენტრაცია ჩინური გავლენის ქვეშ მყოფ ბანკში. კვლევა ყურადღებას გაამახვილებს როგორც ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებზე, ასევე მონაცემთა სუვერენიტეტის, ეკონომიკური დამოკიდებულებისა და თანამედროვე ტექნოლოგიური კონტროლის რისკებზე.

ჩინური გავლენის ზრდა საქართველოს საბანკო სექტორში Read More »

ჩინური კომპანიები საქართველოში

გიზიარებთ სამოქალაქო იდეას ახალი ანგარიშს: „ჩინური კომპანიები საქართველოში“.

2017 წლიდან მოყოლებული, სამოქალაქო იდეა იკვლევს სახელმწიფო ტენდერებში მონაწილე ჩინურ კომპანიებს. წინამდებარე ანგარიშში გაერთიანებულია აღნიშნული კომპანიების საქმიანობასთან დაკავშირებული ძირითადი ტენდენციები.

„ქართული ოცნების“ პარტნიორი ჩინური კომპანიების საქმიანობის თანმდევი რისკების, შესაძლო დარღვევების და ანგარიშვალდებულების ხარისხის ანალიზის შედეგად დგინდება, რომ ჩინური კომპანიების ჩართულობით მიმდინარე სახელმწიფო პროექტები ხასიათდება კორუფციის რისკებით, სუსტი სათანადო გადამოწმების (due dilligence) პრაქტიკით და სამართლებრივი თუ ეთიკური სახის დარღვევებით.

მთელი რიგი შემაშფოთებელი მტკიცებულებები აჩვენებს, რომ თითოეულ ჩინურ კომპანიას, რომელიც „ქართულ ოცნებასთან“ თანამშრომლობს, სულ მცირე, ერთი სერიოზული სამართლებრივი, ფინანსური ან ეთიკური დარღვევა უკავშირდება.

ჩინური კომპანიები საქართველოში Read More »

ჩინური და დასავლური ინვესტიციების შედარებითი ანალიზი (2018-2022 წლები) ნაწილი II

მოხარული ვართ, გაგიზიაროთ სამოქალაქო იდეას ახალი ანგარიში “საქართველოს საინვესტიციო ლანდშაფტი: ჩინური და დასავლური ინვესტიციების შედარებითი ანალიზი (2018-2025 წწ)”.

ანგარიში, საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მიერ გამოქვეყნებულ ოფიციალურ მონაცემებზე დაყრდნობით, აანალიზებს საქართველოში ჩინეთიდან განხორციელებული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების დინამიკას. კვლევის შედეგად დგინდება, რომ ჩინური ინვესტიციების შესახებ “ქართული ოცნების” მიერ შექმნილი მოლოდინების საპირისპიროდ, ჩინეთიდან პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები, სინამდვილეში, კლებადი ტენდენციით ხასიათდება. 

ანგარიში გთავაზობთ დასავლეთიდან და ჩინეთიდან პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების შედარებით ანალიზს. როგორც სტატისტიკური მონაცემები აჩვენებს, ევროკავშირის წევრი ქვეყნები საქართველოს უმსხვილეს ინვესტორებს შორის არიან. ამასობაში, ჩინეთი, საქართველოში განხორციელებული უცხოური ინვესტიციების მაჩვენებლით მნიშვნელოვნად ჩამორჩება როგორც ევროკავშირს, ისე აზიის ქვეყნებსაც კი. 

უფრო დეტალური ანალიზისთვის, იხილეთ ანგარიში:

ჩინური და დასავლური ინვესტიციების შედარებითი ანალიზი (2018-2022 წლები) ნაწილი II Read More »

ჩინური ბანკების საქართველოში შემოსვლის რისკები

სამოქალაქო იდეას ახალი ანგარიში ეხმაურება სინო-ქართული სტრატეგიული პარტნიორობის ერთ-ერთ მოსალოდნელ შედეგს, ქართულ ბაზარზე ჩინური ბანკების შემოსვლას.

ანგარიშში წარმოდგენილია ბოლო რამდენიმე თვის განმავლობაში საქართველოსა და ჩინეთის ცენტრალურ ბანკებს შორის გამართული შეხვედრები, რომლებზეც ეროვნული ბანკის წარმომადგენლებმა არაერთხელ გამოთქვეს სურვილი ჩინური სამთავრობო ბანკების ქართულ ბაზარზე შემოსვლის შესახებ.

ანგარიშში ასევე განხილულია ის რისკები და გამოწვევები, რომლებიც ჩინური ფინანსური ინსტიტუტების საქმიანობას უკავშირდება. მათ შორის, წარმოდგენილია „ვალის მახის დიპლომატიის“ შემთხვევები შრი-ლანკაში, ტაჯიკეთსა და მონტენეგროში.

ჩინური ბანკების საქართველოში შემოსვლის რისკები Read More »

Georgia’s Investment Landscape: Comparative Analysis of Chinese and Western Investments (2018-2023)

საქართველოს საინვესტიციო ლანდშაფტი: ჩინური და დასავლური ინვესტიციების შედარებითი ანალიზი (2018-2023 წწ)

„სამოქალაქო იდეას“ ახალი ანგარიში: „საქართველოს საინვესტიციო ლანდშაფტი: ჩინური და დასავლური ინვესტიციების შედარებითი ანალიზი (2018-2023 წწ)“.

ანგარიში იკვლევს 2018-2024 წლებში საქართველოში ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ინვესტიციების რეალურ წილს. დოკუმენტი ადგენს, რომ პეკინის ეკონომიკური ჩართულობა არ შეესაბამება ოფიციალური პირების განცხადებებს – 2010 წლიდან მოყოლებული, ჩინეთის მიერ საქართველოში განხორციელებული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები 700 მლნ აშშ დოლარსაც კი არ აღემატება. გარდა ამისა, შედარებითი ანალიზის მიხედვით, პანდემიის შემდგომ პერიოდში, აშშ-ს, გაერთიანებული სამეფოსა და ნიდერლანდების საინვესტიციო ჩართულობა მზარდი ტემპით ხასიათდება. მცირე ეკონომიკის მქონე ევროკავშირის წევრმა ქვეყნებმაც კი, როგორიცაა მალტა, საქართველოში უფრო მეტი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები განახორციელეს, ვიდრე ჩინეთმა.

დამატებითი ინფორმაციისთვის გთხოვთ იხილოთ სრული ანგარიში 👇

საქართველოს საინვესტიციო ლანდშაფტი: ჩინური და დასავლური ინვესტიციების შედარებითი ანალიზი (2018-2023 წწ) Read More »

ჩინეთის საკრედიტო პოლიტიკის ხაფანგები

„სამოქალაქო იდეა“ გიზიარებთ ანგარიშს „ჩინეთის საკრედიტო პოლიტიკის ხაფანგების“ შესახებ.

ანგარიშში აღწერილია ჩინეთის სახელმწიფო ინსტიტუტებთან ხელმოწერილი საკრედიტო ხელშეკრულებების ის ძირითადი პუნქტები, რომლებიც ჩინეთის ვალის ხაფანგის დიპლომატიის საფუძველს წარმოადგენს. კვლევის ფარგლებში მიმოხილულია კონკრეტული ქვეყნების შემთხვევები, რომლებიც საკრედიტო პოლიტიკის ხაფანგების გამო ვალის გადახდის პრობლემის წინაშე დგანან.

ჩინეთის საკრედიტო პოლიტიკის ხაფანგები Read More »

შრომითი უფლებების მონიტორინგი

გიზიარებთ NED-ისა და „Caps Unlock“- ის მხარდაჭერით „სამოქალაქო იდეას“ მიერ მომზადებულ ანგარიშს – „შრომითი უფლებების მონიტორინგი“.

დასაქმებულთა შრომით-სამართლებრივი მდგომარეობის დადგენის მიზნით 2023 წელს ორგანიზაციამ საქართველოს ბაზარზე ოპერირებადი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკასთან დაკავშირებული 8 კომპანია გამოიკვლია. 

დოკუმენტი ეყრდნობა სსიპ საქართველოს შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში განხორციელებული ინსპექტირებების შედეგებსა და დასკვნებს, ასევე ორგანიზაციის მიერ ჩატარებულ მედია მონიტორინგისა და დაზარალებულებთან მრავლობითი ინტერვიუების შედეგად გამოვლენილ დარღვევებს. 

კვლევის შედეგად, ორგანიზაციის აზრით, იკვეთება ისეთი ტიპის ღონისძიებების გატარების საჭიროება, რომელიც კომპანიებს საშუალებას არ მისცემს უგულებელყონ შრომით-სამართლებრივი ნორმები და შედეგად დაირღვეს დასაქმებულთა სოციალურ-ეკონომიკური თუ სამოქალაქო-პოლიტიკური უფლებები.

ვრცლად 👇

შრომითი უფლებების მონიტორინგი Read More »

საქართველოს საგარეო ვალის პოლიტიკა: ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ბანკი საქართველოს მთავარ კრედიტორებს შორის

სამოქალაქო იდეა საქართველოს საგარეო ვალების პოლიტიკით მას შემდეგ დაინტერესდა, რაც ქართულმა ოცნებამ ევროკავშირის მიერ გამოყოფილ ფინანსურ დახმარებაზე ოფიციალურად უარი განაცხადა. ირკვევა, რომ საქართველო კვლავ აქტიურად აგრძელებს სხვადასხვა ფინანსური ინსტიტუციისგან, თუ პირდაპირ სახელმწიფოებისგან კრედიტების აღებას. ქვეყნის ორ მთავარ კრედიტორს აზიის განვითარების ბანკი (ADB) და აზიის ინფრასტრუქტურის საინვესტიციო ბანკი (AIIB) წარმოადგენენ. 2021 წლის 21 სექტემბერს, აზიის განვითარების ბანკმა (ADB), ოფიციალურად განაცხადა, რომ ის საქართველოს მთავრობას 100 მილიონი აშშ დოლარის ოდენობის სესხს გამოუყოფს, რომელიც მიზნად ისახავს საქართველოს ელექტროენერგიის სექტორის გაძლიერებას. 2021 წლის 24 სექტემბერს, ADB–მ უკვე დაამტკიცა 15 მილიონი აშშ დოლარის ოდენობის სესხი, რომელიც საქართველოს ვაქცინაციის პროგრამების ეფექტურად განხორციელებაში დაეხმარება. არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ აზიის განვითარების ბანკის ეს გადაწყვეტილება სულ რაღაც სამი კვირით უსწრებს, საქართველოს მთავრობის მიერ ევროკავშირისთვის 75 მილიონი ევროს დახმარების პროგრამაზე უარს. 2021 წლის 31 აგვისტოს, პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა ოფიციალურად განაცხადა რომ, საქართველომ დაიწყო საგარეო ვალის შემცირება და, შესაბამისად, ევროკავშირის მხრიდან დამატებითი დახმარება არ იყო საჭირო.

ჩვენს ხელთ არსებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით ბუნებრივად ჩნდება კითხვა: რატომ იღებს საქართველოს ხელისუფლება ვალს აზიის განვითარების ბანკისა ან აზიის ინფრასტრუქტურის საინვესტიციო ბანკისგან და უარს ამბობს ევროკავშირის სესხზე მაშინ, როდესაც მათი მომსახურება ევროკავშირთან შედარებით ორჯერ ძვირია? ჩვენ შემოგთავაზებთ თანმიმდევრულ ისტორიას იმის თუ როდის, რატომ და რა პირობებით გადაწყვიტა საქართველოს მთავრობამ იმ ბანკთან თანამშრომლობა, რომელიც 2016 წელს დაარსდა.

საქართველოს საგარეო ვალის პოლიტიკა: ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ბანკი საქართველოს მთავარ კრედიტორებს შორის Read More »

Scroll to Top