კვლევა

სამოქალაქო იდეას განცხადება 2023 წლის 11 აგვისტოს მინისტრ ქარსელაძის მიერ გაკეთებული რამდენიმე კომენტარის შესახებ

პირველ რიგში, ცალსახად უნდა აღვნიშნოთ, რომ სამოქალაქო იდეა საზოგადოებრივი ორგანიზაციაა, რომელიც ხელისუფლების ანგარიშვალდებულების, ანტი-კორუფციული მონიტორინგისა და საქართველოში უცხო ქვეყნების გავლენების, მათ შორის ეკონომიკური გავლენების პრევენციის შესახებ მუშაობს. ჩვენი საქმიანობის 6 წლის მანძილზე მონიტორინგისა და კვლევების ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება საქართველოში არსებული ჩინური კომპანიები და მათ მიერ შესრულებული ან ვერ შესრულებული საქმიანობაა. შესაბამისად, ბევრი საკითხი, რომელზეც მინისტრი ქარსელაძე საუბრობდა, სწორედ ჩვენი ანგარიშებიდან გაიგო საზოგადოებამ. იმისათვის, რომ არავინ შევიდეს შეცდომაში და საზოგადოებას ჰქონდეს სრული ინფორმაცია, აუცილებლად მიგვაჩნია წინამდებარე განცხადებით შევეხმიანოთ მინისტრის განცხადებებს.

ჩვენ პოლიტიკურ დებატებში არ ვმონაწილეობთ, შესაბამისად დღეს მინისტრ ქარსელაძის განცხადებების მხოლოდ იმ ნაწილს ვეხმიანებით, რომლებიც  სხვადასხვა დროს ჩვენი ორგანიზაციის ანგარიშებში იყო ასახული და ჩვენს კომპეტენციაში შემავალ საკითხებს შეეხება. კერძოდ, ეს გახლავთ საერთაშორისო აუდიტის მოთხოვნა და ქვეყანაში სახელმწიფო კონტრაქტების მინიჭების პროცესში მაღალი ხარისხის პასუხისმგებლობისა და ანგარიშვალდებულების სტანდარტების შექმნა.

აუდიტი:
მინისტრმა ბევრი ისაუბრა მონიტორინგის სისტემაზე, ასევე აუდიტის მექანიზმებზე, რომელსაც „დიდი ოთხეულის“ კომპანია უწევს რიკოთის პროექტს. მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნული განცხადებები მნიშვნელოვანია, მას არაფერი აქვს საერთო ჩვენს მოთხოვნასთან, ვინაიდან ჩვენ უკვე წლებია, არა ფინანსურ, არამედ გარემოსდაცვით საერთაშორისო აუდიტს ვითხოვთ. რადგან იმის მიუხედავად არსებობს თუ არა საფუძვლიანი და დასაბუთებული ბრალდებები კორუფციად საშიში გარიგებების შესახებ, უპირველესი და უმწვავესი საკითხი რიკოთის შემთხვევაში მისი უსაფრთხოებაა.

დღეს საქართველოს წინაშე მდგომი მთავარი გამოწვევა და ამოცანაა სრულიად ერთმნიშვნელოვანი გარანტიების არსებობა, ამ ნამდვილად უპრეცედენტო მასშტაბის პროექტის უსაფრთხოების შესახებ. ყველაფერი სხვა გარკვეულწილად მეორეხარისხოვანია. ასეთი გარანტიების შექმნა კი მხოლოდ დანოუკიდებელი საერთაშორისო გარემოსდაცვითი მონიტორინგის მექანიზმის გამოყენებით არის შესაძლებელი.

მიუხედავად ბატონი ქარსელაძის ნახევარ საათიანი მონოლოგისა, რაც საზოგადოებასთან კომუნიკაციის მცდელობად უნდა შეფასდეს (11 აგვისტოს მედია მონოლოგი თავისთავად უკვე დადებითი მოვლენაა. კაბინეტებში დამალვის ნაცვლად ამგვარი ახსნა-განმარტებების კეთების საჭიროების გაცნობიერება მისასალმებელია), მას არავითარი ვალდებულება ინფორმაციის საჯარობააზე და პროცესის გახსნილობაზე არ აუღია. მართალია ჩვენ მოვისმინეთ, რომ გზების დეპატამენტი 24 საათიან მონიტორინგს ახორციელებსო, მაგრამ ამ მონიტორინგის შედეგებს დღის სინათლე არ უნახავს.

მინისტრის სიტყვების დამაჯერებლობისთვის, და რაც უფრო მნიშვნელოვანია საზოგადოების სიმშვიდისთვის უკიდურესად აუცილებელია ყველა სიტყვის ინფორმაციული და ფაქტობრივი დადასტურება.

მონიტორინგის შედეგები რომელზეც მინისტრი საუბრობს, რეგულარულად უნდა ქვეყნდებოდეს და ექსპერტებისა და დაინტერესებული ადამიანებისთვის ხელმისაწვდომი უნდა იყოს.

სანქციები:
უკიდურესად მანიპულაციური და მდარე ხარისხის პროპაგანდისტული მეთოდების გამოყენებას ჰქონდა ადგილი მინისტრის მხრიდან სანქციების საკითხზე საუბრისას. დავიწყოთ მის მიერ ნათქვამი ნახევარსიმართლით, მან აღნიშნა ტენდერები მაღალი კონკურენციის პირობებში ჩატარდა, რასაც ჩვენც ვადასტურებთ, თუმცა ამ ფონზე კიდევ უფრო გაუგებარი ხდება როგორ იმარჯვებენ ასეთ ტენდერებში ყველაზე უფრო საეჭვო რეპუტაციის მქონე კომპანიები.

რა გვითხრა მინისტრმა?
1. სანქციებით შეზღუდვა არ არის მის მიერ ჩამოთვლილი, სახელშეკრულებო ურთიერთობებისთვის გადამწყვეტი, ბევრი დოკუმენტიდან არც ერთში ვალდებულებად;
2. ჩემებს გადავამოწმებინე და 2023 წლის 10 აგვისტოს მდგომარეობით არც ერთი კომპანია არ არის სანქცირებულიო.

პრობლემა რომელზეც ჩვენ წლებია ვსაუბრობთ დაადასტურა მინისტრმა – საქართველოს ხელისუფლებისთვის, სანქცირების ისტორია არ არის შემაფერხებელი ფაქტორი. უფრო მეტიც, არც შესყიდვების ახალ კანონში, რომელიც პარლამენტმა 2023 წელს მიიღო, საერთაშორისო სანქციების ან საერთაშორისო შავი სიების საკითხი მოხსენიებულიც კი არ არის, არც ერთი კომიტეტისგან არავითარი პასუხი არ მიგვიღია ჩვენს მიერ წარდგენილ ცვლილებებზე, შეთავაზებებსა და საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის მაგალითების გაზიარების  აუცილებლობაზე.

სრულიად გაუგებარია რაში სჭირდებოდა მინისტრს 10 აგვისტოს მონაცემების გადამოწმება რიკოთზე სამუშაოებით დაკავებულ ჩინურ კომპანიებთან მიმართებაში, თუ არა მანიპულაცია და საზოგადოების შეცდომაში შეყვანის მცდელობა. სინამდვილეში ჩვენ რაზეც ვსაუბრობთ გახლავთ კომპანიების რეპუტაცია, მანამდე განხორციელებული სამუშაოები და სანქციების/შავი სიების საკითხი კონტრაქტის მინიჭებამდე.

1) კომპანია Sinohydro ამ თვალსაზრისით, აბსოლუტური რეკორდსმენია. კომპანია საქართველოში 2013 წლიდან საქმიანობს სხვადასხვა სექტორებსა და სფეროებში: სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებიდან – გზების მშენებლობამდე. შესაბამისად საქართველოს მთავრობისგან მიღებული აქვს მრავლობითი ლიცენზიები და კონტრაქტები.
სწორედ იმ პერიოდში როდესაც საქართველოს მთავრობა კომპანიას კონტრაქტებსა და ლიცენიზიებს აძლევდა (2013-2019 წ) – მსოფლიო ბანკმა კონგოში, მალიში, ყირგიზეთში, ფილიპინებსა და მალაიზიაში, ასევე აფრიკის ქვეყნებში თაღლითური და კორუფციული პრაქტიკის გამო Sinohydro Corporation Limited-ის სანქცირება მოახდინა, ასევე სხვადასხვა საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებს შავ სიაში ყავდათ შეყვანილი. კომპანიას საერთაშორისო მედია „კორუფციის ძეგლს“ უწოდებს მალაიზიაში მრავლობითი სკანდალების გამო. 2019 წელს სომხეთში დაპატიმრების ორდერები გაიცა ყალბი კონტრაქტების გაფორმების გამო სინოჰიდროს პროექტზე ტალიმ-გიუმრის გზის მშენებლობისთვის.
შეგახსენებთ ეს ის კომპანიაა, რომლის წინააღმდეგაც საქართველოს მთავრობას რამდენიმეჯერ თავად მოუწია საჯარიმო სანქციების გამოყენება გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამო. თუმცა 2020 წელს 25 დეკემბერს კვლავ გამოჩნდა ახალ ამბებში ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ
„საქართველოს მთავრობა ჩინურ კორპორაცია “სინოჰიდროსთან” აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული მაგისტრალის მშენებლობის კიდევ ერთ კონტრაქტს გააფორმებს. ხელშეკრულების ღირებულება 264,992,488 ლარი იქნება და მის ფარგლებში ჩინურმა კორპორაციამ ზემო ოსიაური – ჩუმათელეთის (კმ 7+700 – კმ 14+060) მონაკვეთი უნდა ააშენოს. „

12 აგვისტო, 2023, თბილისი

სასკოლო სახელმძღვანელოების მონიტორინგი – სამოქალაქო განათლება, გეოგრაფია, ხელოვნება

სამოქალაქო იდეა უკვე ერთი წელია ახორციელებს პროექტს – „საქართველო როგორც მრავალეთნიკური და მრავალფეროვანი ქვეყანა“, რომლის მიზანიც საქართველოს მოსახლეობის (მიუხედავად ადამიანების ეთნიკური და რელიგიური კუთვნილებისა) ერთიან სამოქალაქო ერად ფორმირების ხელშეწყობაა. ამ მიზნით, პროექტის ცენტრალურ აქტივობას სასკოლო სახელმძღვანელოების საფუძვლიანი აუდიტი წარმოადგენდა, სწორედ იმის შესაფასებლად, თუ რამდენად უწყობს ხელს სასკოლო განათლება საქართველოში მცხოვრები სხვადასხვა ეთნოსებისა და ერების წარმომადგენლებს საქართველოს ისტორიის, განვითარებისა და სახელმწიფოებრიობის ნაწილად იგრძნონ თავი. შესაბამისად, სასკოლო სახელმძღვანელოების მონიტორინგი განხორციელდა 5 საგანში:

• საქართველოს ისტორია (მე-6-12 კლასები)

• ქართული ენა და ლიტერატურა (მე-7-12 კლასები)

• სამოქალაქო განათლება (მე-7-12 კლასები)

• გეოგრაფია (მე-7-11 კლასები)

• ხელოვნების ისტორია / სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება (მე-2,3, მე-7-9 კლასები)

სახელმძღვანელოების მონიტორინგის პროცესში ჩვენი ძირითადი მიზანი იყო შეგვესწავლა, თუ რას ამბობენ წიგნები ეთნიკური და რელიგიური უმცირესობების შესახებ, რამდენადაა მათი წვლილი სახელმწიფოებრიობის შენების პროცესში საკმარისად წარმოჩენილი, ასევე, ზოგადად, რა ტიპის ინფორმაციას აწვდის სახელმძღვანელო მოსწავლეს ტოლერანტობის, მრავალფეროვნების შესახებ. შეფასდა სახელმძღვანელოების სტრუქტურა, თავების დასათაურების ლოგიკურობა, ინფორმაციის სანდოობა და მრავალმხრივობა.

ანგარიში სრულად 👇

ეშმაკი დეტალებშია – დისკუსია საქართველო-ჩინეთის სტრატეგიული პარტნიორობის საკითხზე

7 აგვისტოს სამოქალაქო იდეამ უმასპინძლა ონლაინ შეხვედრას „ეშმაკი დეტალებშია – დისკუსია საქართველო – ჩინეთის სტრატეგიული პარტნიორობის საკითხზე,“ სადაც საერთაშორისო ექსპერტებმა საქართველოს მიერ ჩინეთთან გაფორმებული სტრატეგიული თანამშრომლობის შეთანხმებასთან დაკავშირებულ რისკებზე იმსჯელეს.

შეხვედრის მომხსენებლები იყვნენ:

გლენ ტიფერტი – ჰუვერის ინსტიტუტის მკვლევარი, ჩინეთის გლობალური ბასრი ძალა პროექტის თანათავმდჯომარე;
მარტინ ჰალა – სინოპსის-ის დამფუძნებელი და დირექტორი;
ლაურა ჰარტი -სეიფგარდ დიფენდერის კამპანიის დირექტორი;
მარიეკე ოლბერგი– გერმანიის მარშალის ცენტრის აზიის პროგრამის უფროსი მკვლევარი;
მოდერატორი თინათინ ხიდაშელი – სამოქალაქო იდეას თავმჯდომარე.

როგორც ცნობილია, საქართველოს მიერ ჩინეთთან ხელმოწერილი დოკუმენტი, პოლიტიკის, ეკონომიკის, ხალხთაშორის-კულტურული ურთიერთობების და საერთაშორისო სფერობში თანამშრომლობის გაღრმავებას ითვალისწინებს. შესაბამისად, დისკუსიის მიზანს ჩინეთ-საქართველოს თანამშრომლობის არსის, მისი პერსპექტივებისა და რისკების გარკვევა წარმოადგენდა.
ქვემოთ გთავაზობთ შეხვედრაში მონაწილე ექსპერტების მიერ გამოთქმული მოსაზრებების  შეჯამებასა და ძირითად დასკვნებს:

ამგვარი სტრატეგიული თანამშრომლობის ძირითადი მიზანი, წესებზე დაფუძნებულ გლობალურ პოლიტიკაში, ჩინეთისთვის დაუსჯელი ოპერირების შესაძლებლობების შექმნაა. მცირე სახელმწიფოები, რომლებიც გაეროს სისტემაში ხმის უფლებით სარგებლობენ, ჩინეთთან სტრატეგიული პარტნიორობით ამ უფლებას კარგავენ და  მისი პოზიციების ავტომატური გამხმოვანებლები ხდებიან, სანაცვლოდ იმავეს ვერ იღებენ. ჩინეთი დიდი ხანია ცდილობს დასავლური საერთაშორისო წესრიგის ალტერნატივა შექმნას. ამისთვის ის იყენებს ისეთ ინიციატივებს, როგორიცაა:

  • ერთი სარტყელი ერთი გზა 2013 წლიდან
  • გლობალური განვითარების ინიციატივა 2021 წლიდან
  • გლობალური უსაფრთხოების ინიციატივა 2022 წლიდან
  • გლობალური ცივილიზაციის ინიციატივა 2023 წლიდან

აღსანიშნავია, რომ ამ ინიციატივების ღია მხარდაჭერა, რომლებიც (როგორც წესი) ასახულია სტრატეგიული პარტნიორობის შესახებ დოკუმენტებში და მათ შორის დევს საქართველოსთან გაფორმებულ შეთანხმებაშიც, ჩინეთს საშუალებას აძლევს მოახდინოს იმის დემონსტრირება, რომ მსოფლიოში სულ უფრო იზრდება უკმაყოფილება არსებული საერთაშორისო წესრიგის მიმართ და იზრდება იმ სახელმწიფოების რიცხვი, რომლებიც ხელს აწერენ ანტი ჰეგემონურ განწყობებსა და მიესალმებიან მულტიპოლარიზმს.

მიუხედავად იმისა, რომ პარტნიორობის გაფორმების საწყის ეტაპზე, მასში იშვიათად ჩანს კონკრეტული შინაარსი, ჩინეთი თანდათანობით ზრდის მოთხოვნებსა და წნეხს უმცროსი პარტნიორების მიმართ. საქართველოს შემთხვევაშიც, ამ ეტაპზე, არ არის განსაზღვრული სპეციფიკური მოქმედებათა კურსი, რომელსაც ჩინეთი ჩვენგან მოელის, მათ შორის ქვეყნის საგარეო პოლიტიკურ არჩევანთან დაკავშირებითაც. თუმცა, არსებობს რისკები, რომ ჩინეთი გაზრდის პოლიტიკურ წნეხს, რათა აიძულოს საქართველო ნატოს თუ რომელიმე სხვა დასავლური ინსტიტუტის წინააღმდეგ მოქმედებები. შესაბამისად, შეთანხმების ხელმოწერით, საქართველო თმობს ძალიან ბევრს, იღებს ჩინეთისთვის საკვანძო ყველა გლობალურ ინიციატივაში მონაწილეობის ვალდებულებას და სანაცვლოდ იღებს, პრაქტიკულად არაფერს.

გლობალური საერთაშორისო წესრიგის წინააღმდეგ კოორდინირებული მოქმედებების უზრუნველყოფის გარდა, არსებობს კონკრეტულ სახელმწიფოებთან დაკავშირებული ინტერესები. საქართველოს შემთხვევაში, ეს არის ღრმაწყლოვანი პორტები (ანაკლია და ფოთი); ქვეყნის, როგორც უსაფრთხო სავაჭრო ალტერნატივის როლი, რომელიც გვერდს უვლის რუსეთს; ჩინური კომპანიების მსუყე კონტაქტები ინფრასტრუქტურის სფეროში და სხვა. ხსენებულ სფეროებში ჩინეთის უკვე არსებული გავლენების ფონზე, სტრატეგიული პარტნიორობის შეთანხმების გაფორმება, საქართველოს ჩინეთზე ეკონომიკურ დამოკიდებულებას გამოიწვევს. ეს ყოველივე განსაკუთრებით საშიშია იმ ფონზე, როდესაც არ არსებობს მსგავსი ეკონომიკური ბერკეტებისგან გათავისუფლების საერთაშორისო ლეგალური მექანიზმები. საქართველოს მიერ ჩინეთთან სტრატეგიული პარტნიორობის შეთანხმების კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი ჩინეთ-რუსეთის ურთიერთობებია. ორივე ეს ქვეყანა ესწრაფვის ლიბერალური მსოფლიო წესრიგის რევიზიას. მიუხედავად, იმისა რომ მათ შორის რჩება მნიშვნელოვანი განსხვავებები, დასავლეთის წინააღმდეგ ისინი კოორდინირებულად მოქმედებენ, რაც კარგად ჩანს უკრაინაში მიმდინარე ომში, ჩინეთის გაცხადებული „ნეიტრალიტეტის“ მიუხედავად.

ამ თვალსაზრისით საინტერესოა, მაგალითად, გლობალური უსაფრთხოების ინიციატივაში ჩინეთის მიერ გაჟღერებული ისეთი თეზისი, როგორიცაა „განუყოფელი უსაფრთხოება.“ ეს ცნება საბჭოთა კავშირში და წარმოიშვა გულისხმობს, რომ ერთი სახელმწიფოს მიერ მეორის სუვერენიტეტის დარღვევა შეიძლება გამართლდეს მაშინ, თუ დამრღვევის სახელმწიფოს სტრატეგიული ინტერესები საფრთხის ქვეშ დადგება. შესაბამისად, „განუყოფელი უსაფრთხოების“კონცეფცია რუსეთის მხრიდან უკრაინაში არაპროვოცირებული შეჭრის ლეგიტიმაციის ჩინურ ვარიანტს წარმოადგენ.

შეიძლება ითქვას, რომ  ჩინეთ-საქართველოს სტრატეგიული პარტნიორობა მიმართულია საქართველოს პოტენციალის – გახდეს ნატოსა და ევროკავშირში წევრი ერთადერთი კავკასიური ქვეყანა წინააღმდეგ. საქართველო შუაში დგას როგორც გეოგრაფიულად (მნიშვნელოვან როლს თამაშობს შუა დერეფნის ინიციატივაში), ასევე გეოპოლიტიკურად (მიისწრაფვის გაწევრიანდეს დასავლურ ალიანსებში, ევროკავშირსა და ნატოში). ამდენად, იმ დროს როცა რუსეთსა და ჩინეთს შორის ძალთა ბალანსი იცვლება დასავლური სანქციებისა და უკრაინაში ომის ფონზე  დასუსტებული რუსეთის გამო, ჩინეთმა,  შესაძლოა უფრო მტკიცე პოლიტიკა გაატაროს სამხრეთ კავკასიასა და ცენტრალურ აზიაში. ამიტომ, ჩინეთი შეეცდება საქართველო ჩამოაშოროს დასავლურ ტრაექტორიას და დააახლოოს იგი საკუთარ ორბიტასთან.

საქართველო-ჩინეთის პარტნიორობის შეთანხმება ძალიან ჰგავს ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში არსებულ ვითარებას და ისეთ ინიციატივას, როგორიცაა მაგალითად 16+1. მაშინ, ბევრ ევროპულ სახელმწიფოს სურდა გაეძლიერებინა პოლიტიკური და ეკონომიკური პარტნიორობა ჩინეთთან ხელს აწერდა შეთანხმებებს ჩინეთთან პრაქტიკულად ისე რომ არ იცოდა მათი გრძელვადიანი შედეგი. შესაბამისად, გასაკვირი არ არის, რომ ამ  შეთანხმებების დიდი ნაწილი არ განხორციელებულა, ან უარყოფითი შედეგები მოჰყვა.

სწრაფად ცვალებად გეოპოლიტიკურ ვითარებაში, განსაკუთრებით უკრაინაში მიმდინარე ომის დაწყების შემდეგ აღმოსავლეთისა და დასავლეთის სცენარით პარალელურად თამაში შეუძლებელი ხდება, რაც კარგად გაიაზრეს ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის სახელმწიფოებმა, თუმცა საქართველოსთვის მათ შეცდომები, გაკვეთილი არ აღმოჩნდა.

დასავლური მიდგომების გადააზრების კარგი მაგალითია იტალია, რომელიც  2019 წლიდან არის „ერთი სარტყელი ერთი გზა პროექტის ნაწილი,“ რამაც იტალიას სარგებელი არ მოუტანა, სამაგიეროდ შეარყია მისი როგორც სანდო პარტნიორის სტატუსი G7-ში, ევროკავშირსა და ნატოში. ამ ფონზე გასაკვირი არ არის, რომ იტალია პროექტიდან გასვლას ცდილობს, თუმცა არსებული შეთანხმება არ ითვალისწინებს ანულირების მექანიზმებს და ამიტომ პროექტის დატოვების შემთხვევაში, ქვეყანას მნიშვნელოვანი საფასურის გადახდა მოუწევს.

იაზრებს თუ არა ზემოჩამოთვლილ რისკებს საქართველოს ხელისუფლება, რა მოტივი ამოძრავებთ მას? არადემოკრატიული მთავრობები, განსაკუთრებული ცდუნებით უყურებენ ჩინურ ინვესტიციებს. ვინაიდან, მათ შეუძლიათ ააშენონ პორტები, გზატკეცილები და განახორციელონ სხვადასხვა მსხვილი ინფრასტრუქტურული პროექტები და შესაბამისად მოსახლეობას გარკვეული სერვისი მიაწოდონ, რომლის ელექტორალურ ხმებში კონვერტირებას ხელისუფლება შეეცდება. ამასთან, გაუმჭვირვალე ჩინური კაპიტალი, კორუფციული გარიგებებისთვის ნოყიერ ნიადაგს წარმოადგენს, რითაც პირადი მიზნების სახელმწიფოს ინტერესებზე მაღლა დამყენებელი ადგილობრივი ჩინოვნიკები სარგებლობენ.

სამოქალაქო იდეას ანგარიში #2 “ჩინეთის მშვიდობის თამაში – უკრაინის ომის ფონზე“ 

მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სრული ანგარიში 👇

სასკოლო სახელმძღვანელოების მონიტორინგი – ქართული ლიტერატურა

პროექტის – „საქართველო როგორც მრავალეთნიკური და მრავალფეროვანი ქვეყანა“ ფარგლებში წარმოგიდგენთ მონიტორინგის რიგით მე-2 ანგარიშს, რომელიც ეხება ქართული ენისა და ლიტერატურის სახელმძღვანელოებს. ქართული ენისა და ლიტერატურის სახელმძღვანელოების განხილვისას ჩვენი მთავარი ამოცანა იყო, შეგვეფასებინა:

  • რამდენად და რა სიხშირით გვხვდება საქართველოში მცხოვრებ/მოღვაწე ეროვნულ ან რელიგიურ უმცირესობებზე ცნობები, ან მათი ნაწარმოებები ლიტერატურის სახელმძღვანელოებში;
  • სასკოლო წიგნების შემქმნელები რამდენად აცნობიერებენ, რომ მრავალფეროვანი საქართველოსთვის ქართველი, ექსკლუზიურად „ქართველ მართლმადიდებელ კაცს“ არ ნიშნავს და ქართული ლიტერატურის შემადგენელია ყველა ის ავტორი და მოღვაწე, ვინც ჩვენს ქვეყანაში ქმნიდა ლიტერატურას;
  • რამდენადაა გააზრებული და ასახული ის იდეა, რომ საქართველოში ლიტერატურული მემკვიდრეობაა ყველაფერი, რაც საქართველოში მოღვაწე ხელოვანების მიერ არის შექმნილი, მიუხედავად პირველწყაროს ენისა.

ანგარიში სრულად 👇

სასკოლო სახელმძღვანელოების მონიტორინგი – ისტორია

პროექტის მთავარი ამოცანა, საქართველოს მოსახლეობის (მიუხედავად ადამიანების ეთნიკური და რელიგიური კუთვნილებისა) ერთიან სამოქალაქო ერად ფორმირების ხელშეწყობაა. მიგვაჩნია, რომ აღნიშნული ამოცანის გადაწყვეტა შესაბამისი ხედვებისა და ფილოსოფიის სასკოლო განათლებაში ინტეგრაციის გარეშე რთული
მისაღწევია. სწორედ ამიტომ, ჩვენი პროექტიც პრობლემების ფუნდამენტურად გაანალიზებას და მათი აღმოფხვრის გზების ძიებას ემსახურება. ამ მიზნით, უმნიშვნელოვანეს ამოცანად მიგვაჩნია, საწყის ეტაპზე, სასკოლო სახელმძღვანელოების საფუძვლიანი აუდიტი იმის გასარკვევად, თუ რამდენად უწყობს ხელს სასკოლო განათლება საქართველოში მაცხოვრებელი სხვადასხვა ეთნოსებისა და ერების წარმომადგენლებს საქართველოს ისტორიის, განვითარებისა და სახელმწიფოებრიობის ნაწილად იგრძნონ თავი.

ანგარიში სრულად 👇

სამოქალაქო იდეას ანგარიში „ჩინეთის როგორც „მეომარი მგლის“ პოლიტიკა მედიაში – საქართველოს მაგალითი“

სამოქალაქო იდეას ანგარიში „ჩინეთის როგორც „მეომარი მგლის“ პოლიტიკა მედიაში – საქართველოს მაგალითი“

სამოქალაქო იდეა მოხარულია გაგიზიაროთ ახალი ანგარიში, რომელიც მიმოიხილავს ჩინეთის კომუნისტური პარტიის გავლენებს ქართულ მედიაში. კვლევის მიზანია, როგორც შინაარსობრივი, ასევე სისტემური ანალიზის საშუალებით, ჩინეთის კომუნისტური პარტიის სტრატეგიის კონტექსტში განსაზღვროს ჩინეთის გავლენის მასშტაბი ქართულ მედიაზე, როგორც ტრადიციულ, ისე ე.წ. ახალ მედიაზე. მედია ანგარიში ასახავს, თუ როგორ არის გაშუქებული ჩინეთი ქართულ მედიაში და როგორ სრულდება ჩინეთის კომუნისტური პარტიის სტრატეგიული მისია – “კულტურულ ფრონტზე” პროპაგანდისტული და ტაქტიკური მიდგომებით საზოგადოებრივი აზრის ფორმირება.  ანგარიშში ნათლად ჩანს, თუ როგორ იყენებს იგი ამ გავლენას სხვადასხვა დაინტერესებულ მხარეებზე კონტროლის დასამყარებლად. ამავდროულად, მედიის სისტემატური ანალიზი მიზნად ისახავდა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის და მასთან დაკავშირებული ბიზნეს აქტორების წილის შემოწმებას, როგორც მედიის მფლობელობაში, ასევე სარეკლამო ბაზარზე.

ანგარიში შექმნილია ჟურნალისტიკის რესურს ცენტრთან თანამშრომლობით.

დამატებითი ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ გადმოწეროთ ანგარიში აქ 👇

თინათინ ხიდაშელი ევრონიუსის ეთერში
https://fb.watch/m0yA8koLlH/

საქართველოს 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების მოლოდინები და პროგნოზები

მოხარული ვართ, გაგიზიაროთ სამოქალაქო იდეას თავმჯდომარის თინათინ ხიდაშელის სადისკუსიო ნაშრომი 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების მოლოდინების შესახებ, ვინაიდან ბოლო 10 წლის მანძილზე დაგროვილი გამოცდილება და საარჩევნო მონაცემები ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს რომ ქართულ ოცნებას პროპორციულ არჩევნებში ერთ პარტიულად გამარჯვების არავითარი შანსი არ აქვს. წინამდებარე სტატიაში სწორედ ფაქტებით და უტყუარი მონაცემებით მოგიყვებით, რომ, მათ შორის, ქართული სტანდარტით „ჩვეულებრივ“ საარჩევნო რეჟიმშიც კი, მიუღწეველია ქართული ოცნების ამოცანა დამოუკიდებლად მოიგოს არჩევნები და დააკომპლექტოს მთავრობა.

დღეს უკვე შეიძლება ცალსახად ითქვას, რომ:

  • პოლიტიკური ინიციატივა და წარმატების გასაღები სრულიად ერთმნიშვნელოვნად ოპოზიციის ხელშია;
  • მმართველ პარტიას განსაკუთრებული მანევრის გაკეთების არც უნარი და არც პოლიტიკური კაპიტალი აღარ აქვს, თუ არა კვლავაც ძალადობით ან ძალაუფლების ბოროტად გამოყენებით წარმატების უზრუნველყოფის მცდელობა, რაც კიდევ უფრო გაზრდის წინააღმდეგობის მოძრაობას;
  • ერთადერთი შემთხვევა, როდესაც ქართული ოცნება კიდევ ოთხი წლით შეიძლება დარჩეს ქვეყნის სათავეში იქნება ვითარება, როდესაც სათანადო პოლიტიკური და ელექტორალური წონის ალტერნატივა ვერ გაჩნდება.
  • ცალსახად უნდა ითქვას, რომ სულაც არ ვგულისხმობთ მაინცდამაინც ახალი გმირის მოვლინება, რომელიც თეთრ რაშზე ამხედრებული შემუსრავს დრაკონს. საუბარია სწორ ალტერნატიულ კონფიგურაციაზე, რომელიც ამომრჩეველს გამარჯვების და უალტერნატივოდ არაძალადობრივი მეთოდებით ევროპული გზით სიარულის შესაძლებლობას შესთავაზებს.

სრული ნაშრომი იხილეთ 👇

საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია – კიდევ ერთი შეშფოთების საგანი სინო-ქართულ ურთიერთობებში

ჩინეთის კომუნისტური პარტიის რბილი და ხისტი ძალის სტრატეგიები საქართველოს ეროვნულ უსაფრთხოებას გარკვეულ საფრთხეს უქმნის.  არასამთავრობო ორგანიზაცია „სამოქალაქო იდეამ“ ამ თემაზე  ორი ანგარიში გამოაქვეყნა  – „კოვიდ-19-ის“  პანდემიამდე და მას შემდეგ ჩინეთის გავლენების შესახებ საქართველოს აკადემიურ წრეებში, მედიასა და სამოქალაქო სექტორში. ამჯერად კი შემოგთავაზებთ მორიგ მონიტორინგის ანგარიშს სინო-ქართული აკადემიური თანამშრომლობის ციკლიდან, თუმცა ეს უკანასკნელი დაკავშირებულია არა უშუალოდ უნივერსიტეტებთან, არამედ,  საქართველოს მეცნიერების ეროვნულ აკადემიასთან.

პერსონალური მიმოწერისა და იმ საჯარო ინფორმაციის საშუალებით, რომელიც ხელმისაწვდომია  ოფიციალურ ვებსაიტზე, „სამოქალაქო იდეამ“ აღმოაჩინა მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მიერ ჩინურ სახელმწიფო და კერძო უწყებებთან გაფორმებული რამდენიმე მემორანდუმი და თანამშრომლობის ხელშეკრულება, ასევე,  ჩინეთთან გაღრმავებული ურთიერთობების შემდეგ  განხორციელებული მრავალი ღონისძიება და აქტივობა. მივაკვლიეთ საინტერესო კავშირებს, რომლებიც აკადემიისა და ჩინეთის უნივერსიტეტების ეგიდით, უკვე დამყარდა მეცნიერებათა აკადემიების ადგილობრივ ხელმძღვანელებსა და  ცალკეულ მეცნიერებს შორის, რაც გვაძლევს  საშუალებას, ვიფიქროთ,  რომ აქტიური კვლევითი და აკადემიური საქმიანობა მხოლოდ ხელს შეუწყობს მხარეებს შორის ურთიერთდამოკიდებულების გაზრდას.

იხილეთ სრული ანგარიში 👇

ევროკომისიის მე-4 რეკომენდაციის (ანტი-კორუფცლიული პოლიტიკა) შესრულების ანგარიში 

პროექტის – „ანგარიშვალდებულების,  გამჭვირვალობისა და ანტიკორუფციული საქმიანობის  სამოქალაქო მონიტორინგი – ევროკავშირის 12 რეკომენდაციის ფარგლებში“,  გიზიარებთ მე-4 რეკომენდაციის  (ანტი-კორუფციული პოლიტიკა) მონიტორინგის ანგარიშს. ანგარიში მომზადებულია დემოკრატიის ვირტუალური აკადემიის მიერ,  სამოქალაქო იდეასთან თანამშრომლობით.

წინამდებარე დოკუმენტი მიმოიხილავს ქვეყნის არსებულ ანტიკორუფციულ პოლიტიკას, საქართველოს მთავრობის მიერ გადადგმულ ნაბიჯებსა და აქტივობებს. ასევე, წარმოდგენილი იქნება როგორც სამოქალაქო სექტორის, ასევე ოპოზიციური სპექტრის ინიციატივები და რეკომენდაციები ევროკომისიის მე-4 პრიორიტეტის შესრულებასთან დაკავშირებით.

ანგარიშის ძირითადი მიგნებები:

  • ევროკომისიის 12 რეკომენდაციის შესრულება ქვეყნის ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევა და ვალდებულებაა. მიუხედავად იმისა, რომ მთავრობის მიერ სრული მზაობა იქნა გაცხადებული აღნიშნული ვალდებულებების შესასრულებლად, დღევანდელი მდგომარეობით, საქართველომ სრულად მხოლოდ ერთი რეკომენდაცია შეასრულა.
  • მეოთხე რეკომენდაციის შესრულების ფარგლებში გატარებული საკანონმდებლო ცვლილებები სრულად ვერ აკმაყოფილებს ევროკომისიის მოთხოვნას, რაც გამოწვეულია იმით, რომ ანტიკორუფციული ბიუროს შესახებ კანონი, ვერ უზრუნველყოფს ანტიკორუფციული ბიუროს ყველა იმ ძირითადი ბერკეტით აღჭურვას, რომელიც აუცილებელია კორუფციასთან ეფექტურად საბრძოლველად.
  • ახალი ანტიკორუფციული ბიუროს ნაკლოვანება ასევე გამოიხატება იმაშიც, რომ ინსტიტუტს არ აქვს საგამოძიებო ფუნქცია, ხოლო ანტიკორუფციული ბიუროს ხელმძღვანელის დანიშვნის წესი კი ბიუროს ინსტიტუციურ დამოუკიდებლობას ეჭვქვეშ აყენებს.
  • ანტიკორუფციული ბიუროს მუშაობის საერთაშორისო პრაქტიკა ცხადყოფს, რომ საგამოძიებო მანდატის მინიჭება აუცილებელია სააგენტოს ეფექტური მუშაობისთვის. ამის ერთ-ერთ საუკეთესო მაგალითად კი, ლიეტუვა შეგვიძლია მოვიაზროთ. ქვეყანამ, რომელსაც მსგავსი წარსული აქვს გამოვლილი, როგორიც საქართველოს, შეძლო შეექმნა ეფექტიანი ანტიკორუფციული სააგენტო, რომელიც მისი საგამოძიებო მანდატის დამსახურებით წარმატებით ებრძვის კორუფციას როგორც წვრილმან, ასევე, ელიტურ დონეზე.
  • ქვეყნების საერთაშორისო გამოცდილება ცხადყოფს, რომ კორუფციის წინააღმდეგ გადადგმული თითოეული ნაბიჯი არ იქნება შედეგის მომტანი, თუ, იმავდროულად, არ იქნება უზრუნველყოფილი ბიუროს დამოუკიდებლობა. ქვეყნებში სადაც ანტიკორუფციული ბიურო დამოუკიდებლობის მაღალი ხარისხით გამოირჩევა, კორუფციასთან ბრძოლის მიმართულებით მიღწევები უფრო თვალსაჩინოა.
  • შესაბამისად, ხელისუფლების მიერ მეოთხე რეკომენდაციის შესასრულებლად განხორციელებული ყველა საკანონმდებლო ცვლილება ვალდებულების ფორმალურად შესრულების აღქმას ტოვებს. ანტიკორუფციული ბიურო სრულად არ იზიარებს იმ წარმატებული ქვეყნების ანტიკორუფციული სააგენტოების მუშაობის მოდელს, რაც საგამოძიებო ფუნქციებით აღჭურვას გულისხმობს.

პროექტი ხორციელდება ევროკავშირისა და კონრად ადენაუერის ფონდის დაფინანსებითა და საქართველოს სტრატეგიული კვლევისა და განვითარების ცენტრთან  კოორდინაციით.

სრული ანგარიში იხილეთ 👇